شما می توانید بخش اول این مقاله را «اینجا» مطالعه کنید.
از عیبجویی چه میدانیم؟
ازآنجاییکه عیبجویی شایعترین علتِ اختلاف زنوشوهر در ازدواج است، مبارزه با میلِ به عیبجویی کردن میتواند سایر علل اختلاف (حالت دفاعی گرفتن، تحقیر و بیتفاوتی) در زندگی مشترک را نیز متوقف کند. دقت کنید که پشت هر گله و شکایتی آرزو و اشتیاقی نهفته است، ازاینجهت برای دست یافتن به راهحلهای سازنده و رضایتِ متقابل زن و شوهر در زندگی مشترک، هر دو باید برای کنار گذاشتن کینهها و تلخیها تلاش کنند.
باید به همسر خود فرصت دهید اوضاع را درست کند. برای این کار بهجای اینکه با جملاتِ «تو-محور» به او هجوم آورده و وی را تشویق به گرفتنِ حالت دفاعی کنید، باید به او فرصت انجامِ کاری بدهید، کاری که ممکن است تغییر مثبتی ایجاد کند.
اهمیت ایجاد حسِ همراهی
اگر به همسرتان اجازه دهید آن تغییر مثبت را ایجاد کند، چنین فضایی میان شما و او ارتباطی سالم از طریق رابطهای مبتنی بر صداقت ایجاد میکند. مقاصد و نیات خود را به روشی محترمانه اما درعینحال جسورانه برای یکدیگر روشن کنید، با چنین کاری از صدمه زدن بیمورد به احساسات هم جلوگیری میکنید.
امری ضروری است که احساسات خود را بهطور کامل برای همسرتان بیان کنید، حتی اگر گفتن آنها سخت است و شما را در موضعی قرار میدهد که احساس ضعف میکنید. اتفاقاً این آسیبپذیری و ضعف فرصتی برای صمیمیت و ارتباطِ زن و شوهر فراهم میکند. در این شرایط بهجای تخریب شخصیت یکدیگر، شما دو نفر میتوانید به یک تیم بدیل شوید که یکدیگر را تسکین داده و محلِ آرامش همند.
وقتی زن و شوهر به مثابه یک تیم همراهِ هم هستند، در ازدواج خود وحدت و همبستگی، یا به عبارت بهتر حسِ «ما-بودن» به وجود آورده اند. چنین زوجی نهتنها به مثابه دو دشمن به یکدیگر حمله نخواهند کرد (چیزی که هستهی مرکزی عیبجویی است) بلکه در عوض، پشتیبان و همراه و حمایت گر و یارِ همدیگر خواهند بود. چنین زوجی به این قابلیت رسیدهاند که حتی در لحظاتِ اختلافشان، در لحظاتی که میدانند دیگری اشتباه میکند، بنیانِ محکمی از اعتماد، احترام، و حمایت عاطفی در خانواده دارند.
غلبه بر عیبجویی
چیزی که بیان شد هدفی ارزشمند برای هر ازدواجی است، اما درعینحال خبر داریم که با توجه به چالشهای زندگی روزمره و شدت درگیریها شروع کاملاً آرام و ملایم بحثهای زنوشوهری میتواند بسیار دشوار باشد. به این نقلقول از دکتر گاتمن توجه کنید:
- «افراد معمولاً به آنچه خودشان نیاز دارند یا اینکه چه چیزی مشکل را برطرف میکند فکر نمیکنند. آنها معمولاً به نحو منفی و مخرب در مورد کارهایی که شریک زندگیشان نباید انجام دهد تا آزردگی یا ناامیدیشان کاهش پیدا کند، فکر میکنند. اما نیازهای مثبت راهی است که شریک زندگی آنها میتواند ]برخلاف نیازهای منفی[ برای آنها نقش سازنده ایفا کند.»
با در نظر گرفتن این موضوع، اگر تصمیم بگیریددر خانواده بهجای نیازهای منفی، نیازهای مثبت خود را بیان کنید و به هنگام بیان نیازهای مثبت هم سرزنشی در کار نباشد، شریک زندگیتان واقعاً میتواند برای شما درخشان ظاهرشده و نقش مثبتی ایفا کند. و ازآنجاییکه به نحو اجتنابناپذیری همه زوجها باهم دعوا میکنند، دانستن پادزهرِ عیبجویی که در قسمت اول مقاله برایتان شرح دادیم، برای یک جروبحث و دعوای بیخطر در زندگی مشترک لازم است.
دفعه بعد که همسرتان به هر دلیلی شما را ناامید کرد و قصد داشتید از او انتقاد کنید، سعی کنید بحث را با شیوهای آرام و ملایم و بدون حمله به شخصیت او شروع کنید. حالا که دارید بر طبق توصیه ما جلو میروید و نیازهای خود به شیوهای مثبت و سازنده نه منفی و سرزنشآمیز بیان میکنید، ممکن است از بهبودِ واکنشها و پاسخهای خود و همسرتان شگفتزده شوید. قابلانتظار است که همدیگر را بهتر بفهمید و تغییر چشمگیری در کیفیت درکِ متقابل خود تجربه کنید.
دقت کنید این وضعیت یکباره ایجاد نمیشود و بهتنهایی هم ایجاد نمیشود، نیاز به کار تیمی صبر و همراهی هردوی شما دارد. با کار کردن روی آن میتوانید عملی کردن این توصیه را یاد بگیرید و بهاینترتیب بحثهای که حول اختلافاتتان شکل میگیرد سازندهتر، سالمتر و با احتمال بیشتری برای رسیدن به یک راهحل رضایتبخشِ دوجانبه باشند.
جمعبندی
عیبجویی در میان علل اصلی اختلاف در ازدواج شایعترین بوده و ازاینجهت میتواند مانند یک بیماری مزمن بقیه علل را نیز بیدار کند. فردی که عیبجویی میکند یکپارچگی و همبستگی ازدواجِ خود را هدف قرار میدهد، زیرا هویت عیبجویی بر ایجاد نوعی تقابل و دشمنی استوار است، فرد عیبجو بهجای دیدن «ما»، بر «تو» تأکید میکند و بهجای بیان نیازهای مثبتی که همسرش میتواند فراهم کند بر ضعفها و کاستیهای شریک زندگی خود تأکید میکند.
خلاصه پیشنهاد برای غلبه بر عیبجویی این است که به هنگام بروز یک اختلاف در خانواده و نیاز به گفتگو: گفتگو را آرام آغاز کنید، جملات «من-محور» یا «ما-محور» بکار ببرید نه «تو-محور»، موضوع گفتگو خودِ اختلاف باشد نه شخصیت و هویت شریک زندگیتان و درنهایت مسئله خود را با لحن مثبت و سازنده نه تخریبی و منفی بیان کنید.
منبع
این مطلب برگرفته از مقاله خانم الی لیسیسا در وبسایت «Gottman» است.