اشکال متنوعی از مشاوره ازدواج وجود دارد. ایماگو تراپی نوعی مشاوره ازدواج است که به زوجین در حل سوءتفاهم‌ها، کاهش اختلافات و کشف روش‌های پیوندِ مجدد، بهبود ارتباط و به‌طورکلی یافتن زمینه‌های مشترک همسران کمک می‌کند. هدف اصلی روشِ ایماگو کمک به زن و شوهر است تا سرزنش، عیب‌جویی (تأثیر عیب‌جویی بر ازدواج) و واکنش مخرب نسب به یکدیگر را متوقف کرده و به‌جای آن بیشتر همراه و همدل شوند.

هارویل هندریکس و همسرش هلن لاکلی هانت این روش درمانی را در دهه 1980 توسعه دادند. ایماگو برگرفته از این نظریه است که احساساتی که در روابط دوران کودکی خود تجربه کرده‌اید، مجدداً در روابط بزرگ‌سالی شما سر برآورده و ظاهر می‌شود.

ایده‌ی ایماگوتراپی چیست؟

کلمه ایماگو (Imago) از کلمه لاتینِ «image» به معنای تصویر گرفته‌شده است و به آنچه بنیان‌گذاران این نظریه «تصویری ناخودآگاه از عشقی آشنا» می‌خوانند، اشاره دارد. تصویری که در دوران کودکی ایجادشده و در بزرگ‌سالی همچنان بدون تغییر باقی‌مانده است. هندریکس می‌گوید همین‌که مراجعه‌کنندگان به این روابطِ دوران کودکی خود می‌پردازند، تصویرِ شخصی خود را همچون «تصویر شخصی که می‌تواند من را دوباره کامل کند» تشخیص می‌دهند.

عموم کدرهایی که در جلسات ایماگو تراپی انجام می‌شود، آموختنِ این است که چگونه تجربیاتِ «روابط اولیه دوران کودکی» بر نحوه ارتباط، رفتار و واکنش ما در «روابط متعهدانه (مثل ازدواج)» تأثیر گذاشته است. ایماگو تراپیست‌ها، اختلافات میان زن و شوهرها را نتیجه شرایط خاص آن‌ها می‌دانند و معتقدند با بررسی اختلاف آن‌ها، زوجین نه‌تنها می‌توانند راه‌حلی برای این اختلاف بیابند، بلکه خویشتن را التیام داده و به رشدِ شخصی برسند.

چه زوج‌هایی به این مشاوره ازدواج نیاز دارند؟

زوج‌هایی که با کشمکش‌های ارتباط، اختلافات مستمر، چالش‌های جنسی و مسائل مربوط به اعتماد سروکله می‌زنند، می‌توانند به ایماگو تراپیست مراجعه کنند. بااین‌حال زوج‌هایی که در بحران نیستند نیز می‌توانند از این روش سود ببرند، چون خواهند آموخت که چگونه باید اختلافات را مدیریت کرده و مناسبات میان خود در خانواده را بهتر نمایند.

زوج‌های در مرحله آشنایی، تازه‌عروس و دامادها و حتی زن و شوهرهای باتجربه می‌توانند برای تقویت ارتباط خود ایماگو تراپی را امتحان کنند.

روش ایماگو به‌طور مشخص برای زوج‌هایی که اختلافات مکرری دارند سودمند است (اختلافات مالی همیشگی در ازدواج)، چون ایماگو تراپی اختلاف زوجین را فرصتی برای رشد می‌داند. روش درمانیِ ایماگو می‌تواند به زن و شوهرهایی که درصددِ نزدیک‌تر کردن یا تقویت رابطه خود هستند کمک رساند و همچنین افرادی که نیازمندِ توسعه مهارت‌های ارتباطی قوی‌تری برای بهبود روابط خود هستند.

اما ایماگوتراپی برای زوج‌هایی که خشونت خانگی را تجربه می‌کنند یا با سوءمصرف مواد مخدر مواجه هستند، مناسب نیست. درواقع درمانگران بهتر است به زوج‌هایی که با این دست مشکلات روبرو هستند توصیه کنند که تا این مسائل به‌طور کامل حل‌نشده‌اند، وارد ایماگو تراپی نشوند.

چه انتظاری از ایماگو تراپی داشته باشیم؟

ایماگوتراپی مبتنی بر این ایده است که روابط دوران کودکی نه‌تنها شخصیت و شیوه‌های دل‌بستگی ما را شکل می‌دهد، بلکه «هویت عشقی» ما را نیز خواهد ساخت. هویت عشقی از موارد زیر تأثیر می‌گیرد:

- نحوه رفتار افراد مهمِ دوران کودکی با ما

- درس‌هایی که از نحوه‌ی عمل برای دریافتِ محبت از نزدیکان آموخته‌ایم

توسعه‌دهندگان روش ایماگو معتقدند که این مناسبات در روابط بزرگ‌سالی احتمالاً دوباره ظاهر می‌شوند، چون ما کسانی را به همسری برمی‌گزینیم که برای ما «آشنا» هستند. به‌عبارت‌دیگر، تعامل ما با آن‌ها به روش هایی است مشابه با روش‌هایی که با اشخاص مهم دوران کودکی خود داشته‌ایم.

تشخیص این الگوها دقیقاً همان چیزی است که می‌تواند موجب پیشرفت ما شود، به قول آقای هندریکس: «ما در رابطه متولد می‌شویم، در رابطه آسیب می‌بینیم و می‌توانیم در رابطه درمان نیز بشویم.»

اما ایماگو تراپی فقط واکاوی مسائلِ دوران کودکی نیست. اتفاقاً به عقیده مبدع این روشِ درمانی، بزرگ‌ترین اشتباه درمانگران این است که « اجازه می‌دهند مراجعان بیشترِ وقت خود را صرف پردازش احساسات مخربْ درباره خود و دیگران کرده و زمان زیادی را صرف پیگیری آسیب‌های دوران کودکی کنند».

ایماگو تراپی بسته به نیازها و خواسته‌های زوجین هم می‌تواند گروهی باشد، هم خصوصی هم تلفیقی از هر دو. در کارگاه‌های گروهی زوج‌ها تمرین‌ها و محاوره‌هایی را می‌آموزند که برای تسهیل و بهبودِ گفتگویی معنادار، اکتشافِ احساساتِ یکدیگر و پروراندن مجدد ارتباط در سطحی عمیق‌تر طراحی‌شده‌اند (پنج مهارت ارتباطی که روابط ما را عمیق‌تر می کند) و نهایتاً به زوجین کمک می‌کنند تا احساس مثبت‌تری نسبت به ازدواجشان داشته باشند.

پس از کارگاه‌های گروهی، یا به‌عنوان جایگزینی برای آن‌ها، زوج‌ها ممکن است به دنبال مشاوره فردی باشند. در هر دو حالت، زوج‌ها غالباً روبه‌روی هم ‌نشسته و در تمرین‌ها و گفتگوهایی که توسط یک درمانگر متخصصِ ایماگو هدایت می‌شود، مشارکت می‌کنند.

ایماگو تراپی چگونه عمل می‌کند؟

هندریکس و هانت به‌عنوان مبدعان این روش، معتقدند با درک اینکه چگونه تجربیات و احساسات مخربِ دوران کودکی شما به روابط بزرگ‌سالی منتقل می‌شوند و ایماگو یا تصویرِ خاص شما را شکل می‌دهند، بهتر می‌توانید واکنش‌های خود را نسبت به همسرتان و بالعکس درک کنید و به‌این‌ترتیب مهارت‌ها و همراهی‌های لازم را برای تغییر خود و رابطه‌تان ایجاد کنید.

درواقع، هندریکس و هانت معتقدند که خودِ ازدواج، به‌عنوان محلی برای رسیدگی به زخم‌های کهنه و پشتیبانی از التیام و رشد زن و شوهر، این پتانسیل را دارد که مؤثرترین شکلِ درمان باشد.

جمع‌بندی

یکی از انواع مشاوره‌های زناشویی، ایماگو تراپی است. ایماگو تراپی مبتنی بر این نظریه است که کم و کیفِ روابط دوران کودکی، بر روابط دوران بزرگ‌سالی اثر می‌گذارد و غیر از شخصیت و شیوه‌های دل‌بستگی، هویت عشقی افراد را نیز شکل می‌دهد.

از این‌ جهت در جلسات ایماگوتراپی، که می‌تواند گروهی یا خصوصی باشد، به افراد آموزش داده می‌شود که چگونه روابط کودکی به بزرگ‌سالی منتقل می‌شود، البته ایماگوتراپی خلاصه در نبش قبر کردن دوران کودکی نیست، بلکه این جلسات شامل تمرین‌های عملی است که با مشارکت زوجینْ شیوه‌های ارتباطی آن‌ها را بهبود می‌دهد و پیوند آن‌ها را عمیق‌تر می‌سازد.