هدف «همـراه»، نشان دادن راه مؤثر بخشیده شدنِ واقعی به شما است. چیزی که در طی سالیان طولانی زندگی مشترک، در فرازوفرود ازدواج، ممکن است بارها به آن نیاز داشته باشید.

برخی بر این باوراند که مهارتِ عذرخواهی، مهارتی است سهل‌الوصول، اما واقعیت این است که همان‌طور که دنیا پر از بهانه‌های بی‌ربط است، به همان اندازه پر از عذرخواهی‌های نامناسب، اشتباه و چه‌بسا بدترکننده اوضاع است.

برای اینکه بدانیم چگونه به نحوِ مؤثر عذرخواهی کنیم، هم باید بدانیم عذرخواهی چه چیزی نیست و هم بدانیم عذرخواهی چه چیزی است، با اولی شروع می‌کنیم.

عذرخواهی چه چیزی نیست؟

اغلب افراد عذرخواهی را صرفاً برای آتش‌بس انجام می‌دهند. این ساده‌ترین راه برای این است که همسرتان دست از سر شما بردارد و فضای خانواده آرام شود، پس چرا به ‌سادگی و با به زبان آوردن کلمه «ببخشید» کار را تمام نکرده و غائله را ختم نکنیم؟

می‌توانیم نام این نوع عذرخواهی را «عذرخواهی ابزاری» بگذاریم، زیرا صرفاً وسیله‌ای برای دستیابی به منفعتی خودخواهانه است، یعنی همان آرامش ذهنی شخصی خودمان.

افراد دیگری فقط به این دلیل می‌پذیرند از همسرشان عذرخواهی کنند که مخاطب به آن نیاز دارد. چنین نگرشی فقط یک عذرخواهی بدردنخور]مؤدبانه‌ترین کلمه برای آن همین است[ به وجود می‌آورد.

مثلاً وقتی می‌گوییم: «واقعاً نمی‌فهمم چرا از حرف‌های من ناراحت شدی، اما به ‌هرحال اگر آزارت دادم، ببخشید». با این نوع عذرخواهی می‌خواهیم هم غائله را تمام کرده و هم بر دیدگاه قبلی خود پافشاری کنیم و همچنین ایرادی را بر خودمان نپذیریم.

مشخص است که مشکل این عذرخواهی‌ها این است که خالصانه و از تهِ دل نیستند و به همین جهت آنچه را که یک عذرخواهی خوب باید انجام دهد، انجام نمی‌دهند.

بعد از یکی از این عذرخواهی‌ها، بعید است فردی که احساسِ مظلوم بودن کرده، حتی ذره‌ای بیشتر از قبل احساس کند توسط همسرش درک شده است و باز بعید است که نسبت به قبل، به شخصی که عذرخواهی کرده است اعتماد یا صمیمت بیشتری پیدا کند. نتیجه نهایی چنین عذرخواهی‌هایی چیست؟

این خواهد بود که اگر اعتمادی آسیب‌دیده است، آسیب‌دیده باقی می‌ماند، حتی اگر اختلاف به خاطر به زبان آوردن این عذرخواهی‌های نامناسب و مصنوعی، ظاهراً ازمیان‌رفته باشد.

اما عذرخواهی چه چیزی است؟

عذرخواهی صرفاً آخرین مرحله فرایند خودکاویِ فردی‌ است که سعی دارد واقعاً دلیل ناراحتی طرف مقابل را دریابد. عذرخواهی بیان عمیق همدلی است.

شخصی که عذرخواهی می‌کند باید بتواند خود را به‌جای طرف مقابل بگذارد و دقیقاً بفهمد که او چه درکی از اعمالش داشته است و درنتیجه چه احساسی در او ایجاد شده است.

این بدان معنی است که شخصِ عذرخواهی کننده نباید پافشاری کند که احساس بدی نسبت به اعمال خود ندارد، باید بتواند این واقعیت را پذیرا باشد که به نحوی باعث ناراحتی یا تحقیرِ طرف مقابل شده است و برای حفظ عزت‌نفس یا غرور خود این واقعیت را انکار نکند.

عذرخواهی‌ کردن به این روش، عملی عمیقاً فروتنانه است چراکه فرد رنجش‌های خود را، دست‌کم موقتاً، کنار می‌گذارد تا در درد، احساس تحقیر یا غم و اندوه شریک زندگی اش شریک شود.

توجه داشته باشید اگر شخصِ عذرخواهی کننده نسبت به اعمال خود احساس گناهِ بیش ‌ازحدی دارد، یا احساس شرمندگی او را رها نمی‌کند، در چنین شرایطی پذیرش درکِ درد دیگری، به‌اندازه‌ای که او لازم دارد، بسیار دشوار می‌شود.

با این‌ حال نهایتاً عذرخواهی از همسرتان نمی‌تواند بدون ارتباط واقعی با احساسات او انجام شود. او باید احساس کند که شما واقعاً او را می‌فهمید. او باید ببینند که شما از سر همدلی ابراز ندامت می‌کنید، نه به این جهت به هر شکلی که می‌شود خود را تبرئه کنید، یا عذرخواهی می‌کنید چون دنبال دردسر نیستید، یا عذرخواهی می‌کنید چون این کار را به‌عنوان عملی رسمی و بدون روح، صرفاً وظیفه خود میدانید.

تنها با در نظر گرفتن این موارد است که عذرخواهی شما توسط شریک زندگیتان در سطح عاطفی باورپذیر خواهد بود و تنها در این صورت است که تأثیر مطلوب خود را خواهد گذاشت.

جمع‌بندی

انسان‌ها کامل نیستند و باید بابت اشتباهاتشان در زندگی مشترک و فضای خانواده عذرخواهی کنند. برخلاف باور بسیاری عذرخواهی کردن نوعی مهارت است، آن‌هم از آن نوع مهارت‌هایی که باید به‌دست آورد و در غریزه ما قرارداده نشده است.

به‌احتمال‌زیاد نحوه عذرخواهی کردن شما، مثل اغلب افراد، جز بخش اول مقاله بوده باشد، یعنی آن چیزی که عذرخواهی‌کردن نیست.

خلاصه کلام ما این بود که باید با درد و رنج دیگری ارتباطی واقعی برقرار کرد و این ارتباط واقعی تنها از طریق تواضعی واقعی حاصل می‌شود که به لطف آن با دیگری همدرد می‌شوید. فقط پس ‌از این تجربه همدردی است که می‌توان انتظار داشت بخششی واقعی دریافت کرد.