گفتگوی موثر زیربنای اصلی خانواده‌ی سالم و شاد است؛ وقتی اعضای خانواده از الگوهای گفتگوی موثر استفاده می‌کنند درواقع نیت واضحی از محتوا و انتقال مفاهیم مثبت و ارزنده دارند، نیازهای روانی یکدیگر را درک می‌کنند و روابط خانوادگی خود را بهبود می‌بخشند. بنابراین گفتگوی ارتباطی شخصیت، یادگیری، اعتماد‌به‌نفس، قدرت انتخاب و تصمیم‌گیری منطقی، همه‌ی افراد خانواده را تحت‌تاثیر قرار می­دهد و اگر به‌درستی اجرا نشود، یکی از مهمترین ریشه‌های مشکلات مختلف خانواده لقب میگیرد.

مشاوران خانواده اعتقاد دارند که مدتی پس از شروع زندگی،  تفاوت‌های افراد در زمینه‌ی انتظارات و نیازها، شکل میگیرد؛ تفاوت‌هایی که همسو شدن با یکدیگر را سخت می‌کند. در این مرحله افراد احساس می‌کنند طرف مقابلشان آنگونه‌ که آنها فکر کرده‌اند، نیست و با بروز کوچک‌ترین مشکلی، مدام در پی مقصر می‌گردند. بعضی از افراد در این شرایط با همسرشان تعامل می‌کنند و یا جوری برخورد می نمایند که اصلاً یکدیگر را نبینند و از جروبحث دوری کنند، ولی مواضع خودشان را نیز حفظ می‌کنند. آموزش مهارت‌های گفتگوی موثر بر الگوهای ارتباطی و بهتر شدن احساس مثبت نسبت به همسر تاثیر بسزایی دارد. این آموزش‌ها، باعث بالا رفتن و بهبود کارآیی ارتباطی خانواده در حل مشکلات زناشویی، ارتباط نقش‌ها، همراهی عاطفی، کنترل رفتار و عملکرد کلی خانواده خواهد شد. یادگیری مهارت‌های ارتباطی، باعث کاهش علائم روانشناختی، بحث و درگیری بین زوجین می‌شود و خطر پیشروی در مشکلات زناشویی را کمتر می‌کند.

تکنیک‌هایی برای برقراری گفتگوی موثر

·        اجازه دهید همسرتان کامل صحبت کند و وسط حرفش نپرید

·        از الفاظ و مفاهیم شایسته استفاده کنید و با احترام

·        صریح باشید و اصل مشکل را مطرح کنید و از حاشیه بپرهیزید

·        مراقب باشید بی احترامی و تمسخر نکنید

·        به گذشته و اتفاقات قبلی نپردازید

·        ارزش همسر خود را حفظ کنید و بالا ببرید

·        زمان و مکان مناسبی برای گفتگو با همسرتان انتخاب کنید

·        همدلی با همسرتان را فراموش نکنید

·        با زبان و ادبیات او صحبت کنید که قابل فهم باشد

·        ارتباط فعال داشته باشید و از زبان بدن نیز بهره بگیرید

·        به او توجه کنید

دکتر حامد بخشی

مشاور خانواده و مدرس کشوری طرح سازش زوجین سازمان بهزیستی