راه حل های پیشنهادی؛ 

۱_ مشاوره فردی جهت رفع اختلال روانی _ رفتاری مراجع

۲_ مشاوره پیش از ازدواج مجدد 

۳_ خانواده درمانی .

اجرای راه حل ها

جلسه اول؛ پذیرش، مصاحبه مشاوره ای 

مراجع ۱۹ ساله ای که به اتفاق خانواده خود به مرکز مشاوره مراجعه کرده بود اظهار داشت که در سن ۱۵ سالگی ازدواج نموده ولی با شکست مواجه شده است. وی ادامه داد اکنون به خاطر صحنه های درگیری ومشاجره که با همسر داشته به تنهایی وانزوا گرايش پیدا کرده وپیوسته گریه می‌کند ودر حال حاضر خواستگار ۲۲ ساله ای دارد که پدرش اصرار بر ازدواج مجدد او دارد .وی بیان می داشت که اگر، مشکلش حل شود می تواند به ازدواج مجدد فکر کند .با توجه به نظریه کوپلر معلوم شد که او مراحل داغدیدگی را طی کرده است( آخچاپ). لذا ما هم روان درمانی را توام با مشاوره ازدواج شروع کردیم. لذا به او پیشنهاد وتوصیه شد از گوش دادن به موسیقی های غم انگیز اجتناب کند وبه افکار مثبت خود توجه داشته باشد.ضمنا سه روز بعد را هم برای مشاوره حضوری تعیین وقت نمودیم. 

جلسه دوم، تلفنی، گوش دادن 

گفت وگوی زیر با مراجع در عصر همان روز از طریق تماس تلفنی انجام شده است:

مراجع: سلام. من همان دختري هستم که به مرکز مشاوره آمدم.دیگر تحمل ندارم. می خواهم از اینجا بروم.بروم یک جای دور .می خواهم خودم را از بین ببرم. دارم دیوانه می شوم.از خانواده وهمه بیزارم. 

مشاور: ( پس از احوالپرسی): لطفا هیچ اقدامی را فعلا صورت ندهید وفردا به مرکز مشاوره مراجعه کنید. ضمنا اجازه بدهید که با پدرتان گفت وگویی داشته باشم. 

مراجع: از بس منت وسرکوفت شنیده ام دارم دیوانه می شوم .نمی خواهم با پدرم تماس بگیرید! در این گفت وگو ،پس از اظهار همدلی با مراجع وگوش دادن به سخنان وی ،مراجع آرام شد و اجازه داد با پدرش نیز گفت وگویی داشته باشم. لذا در تماس با پدر به وی سفارش شد که وضع روحی دخترش چنان مساعد نیست ولازم است به او بیشتر توجه کرده وبا او همدلی نماید .همچنین گفته شد که باید به طور نامحسوس وغیر مستقیم دختر خود را تحت نظارت داشته باشد تا از بروز مشکلات احتمالی پیشگیری شود.

جلسه سوم: مصاحبه بالینی، آزمون M.M.P.I

در این جلسه،دختر به اتفاق خانواده و خواستگار جدیدش مراجعه کردند .با آنها در مورد ازدواج ومعماری های اولیه وهمچنین لزوم مشابهت های فرهنگی، خانوادگی، مذهبی واخلاقی در ازدواج صحبت شد که با هم تا حدی همخوانی داشتند. دختر با اجرای تست M.M.P.I در مقیاس ۱۲=pd(انحراف اجتماعی) ۱۴=D (افسردگی )۱۲=hs(هیپوکندری)  و۱۰=ma(همپومانی) نمره قابل توجه وبالایی  آورد وافسردگی او با توجه به علائم وتشخیص مصاحبه بالینی جلسه اول از طریق تست تأیید شد. لذا به او توصیه شد که نرمش روزانه راقطع نکند ،مثبت اندیشی را ادامه دهد و  وعده های غذایی خود را به منظور درمان کم اشتهایی  اش همراه با خانواده میل کند .( ناهار خانوادگی _ مینوچین ،۱۹۷۸) به علاوه توصیه شد میوه وسبزی بیشتر میل کند .به خانواده اش هم گفته شد که فرزندانتان در شرایط حادی قرار دارد. لذا؛ درک صحیح از شکست قبلی او وهمدلی وعدم سرزنش وی وبا ابزار رفتار محبت آمیز باید فرزند را از این بحران  رهایی دهند . تکنیک های  آرامش عضلانی _ روانی نیز انجام شد ( تجسم کن در جنگل هستی وباد ملایم می وزد،احساس شادی می کنی و به کلمه آرامش فکر کن )

جلسه چهارم؛ شناخت درمانی، مشاوره ازدواج 

در این جلسه ،تکالیف جلسه قبلی را بررسی نمودیم. او توصیه های نرمش روزانه وتکنیک های آموزش عضلانی _ روانی(Relaxation) را انجام داده بود که در نتیجه تا حدی آرام به نظر می رسید. در مورد خواستگار خود می گفت که کاملا تابع من نیست ومرا درک نمی کند ؛مثلا من در طول روز ۵۰ پیام می دهم ولی او جواب همه پیام های مرا نمی دهد .برایش مثال زوجی را آوردم که در شستن جوراب با هم مسئله داشتند! مسئله ای کوچک که بزرگش کرده بودند ( تغییر فکر بر اساس دیدگاه آلیس).

در این جلسه تکالیفی برای مراجع معین شد از جمله آنکه: به او گفته  شد که در صورت امکان تماس تلفنی وارسال پیام  را کم کند.همچنین برگه مراحل آرامش عضلانی به او داده شد که حد اقل روزی یک بار انجام دهد وبرای انجام خانواده درمانی در جلسه برنامه ریزی لازم به عمل آمد. 

جلسه پنجم: خانواده درمانی 

در این جلسه کار را بر پایه خانواده درمانی با حضور مراجع، پدر ،مادر وخواهر وی وبه منظور کمک کردن به اعضای خانواده برا آگاه شدن از الگو ها وروابط که کارساز نیستند ، بنا نهادیم .( سید محمدی ،۱۳۸۷)

هریک از اعضای خانواده الگوهای رفتاری وانتظاراتی داشتند. به عنوان مثال : 

مراجع : پدرم باید درکم کند ، مادر دهن بین نباشند وبه من اهمیت بدهد .

پدر: در کارها باهم مشورت داشته باشیم واحترام به یکدیگر در منزل رعایت شود. 

مادر : باید گذشته را فراموش کرد وکمتر عصبانی شد. 

خواهر: باید عصبانیت ایشان ( مراجع) کمتر شود. در جلسه مشاوره گروهی، هدف های اعضا مشخص شد وروی مسئولیت مشترک، تعیین هدف ها به صورت دو جانبه، اعتماد واحترام متقابل، رویه های  غلط در سبک زندگی درمان جو تمرکز گردید ( سید محمدی ،۱۳۸۷) 

در پایان جلسه با همکاری و هماهنگی مشاور وخانواده رعایت این موارد مورد توافق قرار گرفت : مشورت کردن، مهارکردن خشم ، حل مسائل ومشکلات به طریق سیستمی،رعایت احترام متقابل درخانواده، وتوجه به این نکته که اعضای خانواده از وظایف خود وانتظارات ديگران آگاه شوند. 

جلسه ششم؛ مشاوره ازدواج 

این جلسه جهت خود آگاهی وشناخت بیشتر درباره ازدواج، یا حضور مراجع وخواستگارش ،برگزار شد. پسر اظهار داشت که مدتی در تصمیم گیری برای ازدواج مردد بوده ودلیل آن را نداشتن شغل ثابت عنوان کرد. مراجع هم ( خانم) اشاره داشت که خواستگار تصمیم قطعی خود را برای ازدواج بیان نمی‌کند. در این جلسه هم به معیارهای اساسی ازدواج شامل : اصالت خانوادگی، صداقت وایمان اشاره وبه آنها توصیه شد که برای ازدواج، شتاب وعجله ای نداشته باشند وهمه جوانب را در نظر بگیرند .کتاب روانشناسی کاربردی ( نگارنده ) نیز جهت شناخت بیشتر به مراجع اهدا وبه خواستگار تأیید شد که دقت لازم را داشته باشد وبا توجه به شکست قبلی مراجع وعوارض روحی وروانی ناشی از آن ،با اطمینان بیشتری به ازدواج با وی اقدام کند تا در آینده منجر به جدایی نگردید. به خانم هم پیشنهاد شد که دو ماه صبر کند چنانچه  خواستگار درخواست خود برای ازدواج را مجددا مطرح نمود ،اقدام لازم را انجام دهد، در پایان ضمن آرزوی خوشبختی در زندگی توام با موفقیت برای آنها متذكر شدم که هر زمان احساس کردند در تصمیم گیری وروال  عادی زندگی دچار مشکل شده ونیاز به مشاوره داشتند مراجعه نمایند.

نتایج:

خوشبختانه پس از ۶ جلسه رسمی مصاحبه مشاوره ای، خانواده درمانی ،مشاوره ازدواج، مراجع از بلاتکلیفی وحالت پرخاشگری رهایی پیدا کرد. عوامل بروز این اختلال روانی _ رفتاری را می‌توان ازدواج زود هنگام (۱۵ سالگی) وعدم شناخت و آگاهی وفقدان همدلی با مراجع از سوی خانواده دانست. پس از مدتی، در تماس تلفنی که با خانواده وخود مراجع برقرار شد بیان داشتند ازدواج آنها انجام شده واین زوج با خود ودیگران زندگی آرام وسازگاری را می‌گذرانند.

نویسنده: علی اصغر اسدی ساخمرسی، مدیر و مشاور مرکز مشاوره مرکز مهرگستر شهرستان نکا - مشاور دبیرستان 

منابع:

1.       ادوارد0ب. سارافینو(1384)، روانشناسی سلامت، مترجمان:  شفیعی، فروغ و همکاران0 انتشارات رشد

2.       بوربا، ميلكه . ترجمه فيروزه كاووسي (1390) پرورش هوش اخلاقي . انتشارات مدرسه

3.       حسن زاده، رمضان. (1392) مقاله نویسی در علوم رفتاری، نشر ویرایش.

4.       حسن زاده، رمضان (1393) روش تحقیق کاربردی. تهران: نشر روان.

5.       گری، جرالد(1387) نظریه و کاربست مشاوره درمانی. مترجم یحیی سید محمدی تهران: ارسباران

6.       کارلسول، جان و دیگران(1378) خانواده درمانی مترجم شکوه نوایی نژاد. انتشارات انجمن اولیا و مربیان.

7.       جی هی لی (1370) روان درمانی خانواده ترجمه باقر ثنائی تهران نشر سپهر .