مهم ترین و اصلی ترین عوامل تاثیرگذار بر روی نگرش کردن جوانان مرتبط با ازدواج عبارت است از:
نتایج برای چندین نوع مطالعه پژوهش این مورد را نشان داده است که تمامی نگرش های کلی پدر و مادر که در بین روابطه های مرتبط و زندگی های خانوادگی است بر روی نگرش بچه های آنها هم تاثیر می گذارد. به احتمال زیاد کیفیت داشتن ازدواج پدر و مادر بر روی شکل داشتن نگرش داشتن ازدواج کردن در بین فرزندان آنان تاثیر می گذارد، ولی این نوع نکته که کیفیت داشتن ازدواج کردن با شکل داشتن نگرش همراه با همبستگی بسیار مستقیم است و یا غیرمستقیم که چندان هم واضح و آشکار نیست.
جوانانی که در بین خانواده هایی بزرگ و بالغ شده اند که والدین در آنها استرس زیادی را با هم تجربه نموده اند و حتی دائما با یکدیگر در حال درگیری، نزاع و دعوا هستند همیشه روابط را بسیار ناپایدار و یا دروغین می دانند، ولی جوانانی که در بین خانواده هایی رشد و بلوغ کرده اند که در آن والدین آنها خیلی زیاد به انواع اخلاقیات پایبند و استوار هستند، معمولا یاد می گیرند که هر نوع از روابط نیازمند یک نوع تعهد و یا کار زیاد و مناسب می باشد. علاوه بر این تحقیقات بسیاری نشان داده که اکثر جوانانی که معمولا احساس می کنند والدین آنها انتخاب آنها را مورد تائید و تحسین قرار می دهند، به احتمال خیلی زیاد بیشتر جهت ازدواج کردن احساس آمادگی روانشناختی می کنند.
عامل اجتماعی یکی از عواملی است که موجب اختلاف در زندگی زناشویی می شود. پسری که در یک خانواده ی ثروتمند بزرگ شده و برای خود حیثیت و جایگاه اجتماعی ویژه قائل می باشد، ممکن است با یک دختر از خانواده ی کارگر به علت های مختلف از قبیل زیبایی و یا هم دانشگاهی بودن و یا علل دیگری ازدواج کند. ابتدا ممکن است این موضوع در ظاهر مشکلی ایجاد نکند، ولی به تدریج و مرور زمان امکان دارد معاشرت پدر و مادر خانواده ی شوهر بدین علت که وصلت با یک خانواده ی کارگر و رفت و آمد با اقوام و خویشاوندان وی به حیثیت و اعتبار خانوادگی آنها لطمه می زند، منجر به ناسازگاری و اختلاف گردد و اگر به طلاق منجر نشود احتمالا زندگی موفقی نخواهند داشت. این حالت ممکن است برای زن نیز ایجاد گردد. دختری که از یک طبقه ی مرفه است اگر با مردی تحصیل کرده از طبقه پایین اجتماع ازدواج کند، احتمال آن دارد که همان حالت در زمان معاشرت های خانوادگی دو طرف بوجود آید.
عامل فرهنگی از مهم ترین عواملی است که در ازدواج نقش موثری دارد. چه بسیار هستند خانواده هایی که به علت ناهماهنگی در زمینه های مختلف فرهنگی وضع مناسبی ندارند و یک عمر را در رنج و ناراحتی به سر می برند. عوامل فرهنگی ابعاد مختلفی دارد که مهم ترین آنها عبارتند از:
انواع اعتقادات دینی و اعتقادات مذهبی در ازدواج کردن جوانان دارای نقش بسیار مهم و حائز اهمیتی است.
در جوامع مختلف آداب و رسوم متفاوتی وجود دارد که گاه عقاید یک جامعه با عقاید جامعه ی دیگر تفاوت دارد و این موضوع به خصوص در مساله زناشویی بسیار قابل توجه است.
اعتقادات و باورها
در بین زندگی هر شخص ارزش ها و ارزش های ضد فرهنگی نقش بسیار مهمی دارد. ولی باید توجه داشت که در اینجا مهم نیست که کدام یک از ارزش ها و عقیده ها خوب یا بد و نامطلوب است، در این میان آنچه که مطرح شده است، اختلاف داشتن اعتقادات و تمامی باورها و یا نقش آنان در بین زندگی خانوادگی می باشد.
این موضوع باید قبل از ازدواج مورد توجه افراد قرار گیرد و فرد همسری را انتخاب کند که اعتقادات و باورهای او به اعتقادات و باورهای خودش نزدیک باشد. در این صورت آنها می توانند با روش های منطقی بر اعتقادات و باورهای هم تاثیر بگذارند و اختلاف های جزئی را حل و به تفاهم برسند. از دیگر عوامل فرهنگی قابل ذکر در ازدواج می توان به سنت ها، وضع ظاهری و.. اشاره کرد.
عوامل اقتصادی
اختلاف سطح اقتصادی در دو خانواده که قصد پیوند با یکدیگر را دارند، باید مورد توجه قرار گیرد.
میزان تحصیلات از عوامل مهم تشکیل دهنده ی شخصیت، به خصوص در ایران تعیین کننده ی وجهه ی اجتماعی است آنچه در ازدواج مهم است سطح تحصیلات است.
عوامل اخلاقی و روانی که در موفقیت و حفظ رابطه زناشویی موثرند و باید قبل از ازدواج در انتخاب همسر مورد توجه قرار گیرند. معتقدند مواردی دیده شده است که خصوصیات اخلاقی افراد تحت تاثیر پیشامدها و مشکلات زندگی تغییر پیدا کرده و زندگی شیرین خانوادگی به تلخی و تباهی کشیده شده است. بنابراین ثبات در ویژگی های اخلاقی و شخصیتی از عواملی است که در ازدواج نقش مهمی بر عهده دارد.
جوانان امروزه در مقایسه شدن با جوانان قبل و گذشته، از ازدواج کردن خود احساس رضایت و یا احساس لذت کمتری می نمایند، اما با حفظ کردن نقش های اقتصادی و یا سنتی مردان در بین خانواده، مردان جوان از موفقیت داشتن در تحصیلات و یا کار بیشتر میزان احساس رضایت و یا لذت می کنند.
پروانه خوشمرام، زوج درمانگر و مشاور خانواده