شبکه‌ های اجتماعی مجازی به عنوان ابزاری ارتباطی که می تواند  تاثیر مثبتی در روابط انسانی و توسعه فرهنگی داشته باشد، به علت مدیریت نادرست و استفاده  نامعقول کاربران، این روزها به تهدیدی جدی برای خانواده ها  بدل گشته است. به گونه‌ای که آسیب های آن بیش از کارکردهای مثبتش جلب توجه می کند. تحقیقات کارشناسان نشان می دهد که این آسیب ها به شکل ویژه ای سلامت و بقای خانواده‌ها را در ابعاد گوناگون به خطر انداخته است.

امروزه در بیشتر طلاق‌ها و نابسامانی ها و خیانت‌ها، شبکه های اجتماعی مجازی به عنوان یکی از اصلی ترین عوامل نقش دارد. ما در این مقاله به بررسی تاثیر فضای مجازی بر روابط زوجین می‌پردازیم. با ما «همـراه» باشید.

تاثیر فضای مجازی بر روابط زوجین

گرچه فضای مجازی حاوی مطالب آموزشی و نکات مثبت بسیاری است، اما تنوع و جذابیت آن می تواند تاثیر خطرناکی بر روی فرد داشته باشد. امروزه با یک دسترسی آسان به اینترنت می توان با اشخاص گوناگونی در جهان صحبت کرد یا مطالبی را با آن ها به اشتراک گذاشت. شکل گیری این نوع روابط، در صورت عدم رعایت اصول و آداب خاص خود می تواند منجر به ایجاد آسیب هایی در روابط زوجین گردد.

آسیب های فضای مجازی در روابط زوجین

تاثیر فضای مجازی بر روابط زوجین در کلیه ابعاد قابل بحث و بررسی است. یکی از اصلی ترین آسیب های فضای مجازی، خیانت است. متاسفانه با گذشت زمان این  امر در بین زوجین  عادی می شود، به گونه ای که  در برخی موارد فرد هیچ عذاب وجدانی هم بابت رفتارش ندارد.  از سویی روابط عاطفی با جنس مخالف در فضای مجازی موجب شده تا حیا و عفت در برخی از خانواده ها  از بین برود و دیگر هیچ خط قرمزی رعایت نشود.  از دیگر سو، جذابیت نرم افزارهای ارتباط جمعی، موجب گسترش فساد اخلاقی و اجتماعی در  جامعه می شود و افراد سالمی را که علاقه ای به این نوع روابط ندارند نیز درگیر می کند.

مواردی که موجب آسیب فضای مجازی بر روابط زوجین ( و خانواده) می شود به شرح زیر است:

1. اعتیاد به اینترنت و آسیب های خانوادگی 

از اصلی ترین تاثیرات فضای مجازی در روابط زناشویی، اعتیاد به اینترنت است. زن و شوهری که 8 ساعت در روز سر کار هستند، هنگام بازگشت به خانه به جای گذران وقت با خانواده خود، مشغول گشت و گذار در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی می شوند. این مسئله فارغ از آسیب های اخلاقی و انحرافات جنسی، می تواند منجر به ایجاد بی تفاوتی بین زن و شوهر شود، تا جایی که  نهایتا به طلاق عاطفی آن ها منجر گردد. 

2. آسیب های جسمی 

افزون بر آسیب های روحی و روانی و انحرافات جنسی و رواج خیانت و فساد اخلاقی،  استفاده بیش از اندازه افراد از فضای مجازی موجب مشکلات جسمی مانند تنگی نفس، کاهش ضربان قلب، آرتروز گردن و دست، خستگی شدید و مشکلات استخوانی نیز می شود.  بدین ترتیب علاوه بر آسیب های روحی، آسیب های جسمی متعددی گریبانگیر افراد می شود.

3. کاهش اعتماد به نفس و افزایش تنوع طلبی

با توجه به تبلیغات فراوان و وجود انواع مدل ها و بازیگرها از کشورهای مختلف در فضای مجازی و دسترسی آسان به آن ها از این طریق، امکان مقایسه این افراد با شریک زندگی انسان فراهم می شود. در صورت عدم توجه به اقتضائات فضای مجازی، احتمال کاهش اشتیاق نسبت به همسر و سردی نسبت به آن ها به دلیل مشاهده کاستی ها نسبت به بهترین مدل های فضای مجازی بسیار بالا می رود.

4. طلاق عاطفی 

 از آنچه گفته شد پر واضح است که زن و شوهر ممکن است به سبب تاثیرات منفی فضای مجازی بدون اینکه متوجه شوند از یکدیگر فاصله بگیرند. این همان طلاق عاطفی است.

5. بی‌توجهی به نیازهای عاطفی و روانی زوجین

حضور افراطی هر یک از زوجین در فضای مجازی به خصوص در حضور دیگری، با کاستن از فرصت توجه به نیازهای عاطفی و روانی زوجین همراه است و به افزایش نارضایتی و تنش‌ها در خانواده دامن می‌زند.

چگونه می توان از تاثیرات منفی فضای مجازی جلوگیری کرد؟

اصلی ترین راه جلوگیری از تاثیرات منفی در فضای مجازی این است که زن و مرد رفتار خود را مدیریت نمایند و مدتی گوشی هایشان را کنار بگذارند و با تفریحات سالم و درست، بستر استحکام روابط خانوادگی را فراهم آورند. فقط کافی است کارهایی که قبلا می کردید را کنار بگذارید و به جای آن عشق و محبت را جایگزین این کارها کنید تا دوباره کانون خانواده تان گرم و پر از محبت شود.

سخن پایانی

فضای مجازی علاوه بر بستر مناسبی که برای گسترش و تعمیق دوستی ها، تبادل دانش و اعتلای فرهنگ   فراهم کرده است به همان میزان انسان ها را در روابط واقعی از یکدیگر دور کرده است. انواع آسیب های اجتماعی که در حوزه خانواده در اینجا برشمردیم، نمونه هایی عینی در زندگی روزمره هر کدام از ماست.  گرچه نباید نگاه تک بعدی به آسیب های شبکه های اجتماعی در روابط بین همسران (وخانواده) داشت اما به هر حال برای جلوگیری از آنها میبایست در جهت افزایش سطح آگاهی  و مدیریت درستِ  استفاده از این شبکه ها کوشید. همچنین شایان ذکر است که نباید از برطرف کردن خلاهایی که موجب روی آوردن افراد به شبکه های مجازی و درگیری با روابط غیرمتعارف  می شوند، ‌ غافل بود.